مرتضى مطهرى

76

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

2 . اصالت وجود انّ الوجود عندنا اصيل * دليل من خالفنا عليل در بحث پيش بيشتر تاريخچهء اين مسأله را ذكر كرديم و رسيديم به اينجا كه گفتيم بحث اعتباريت وجود را براى اولين بار شيخ اشراق مطرح كرده است ولى نه به نام اعتباريت وجود و نه به نام اصالت ماهيت بلكه به عنوان « عدم زيادة الوجود على الماهية » كه معنايش اين است كه علاوه بر ماهيت ، وجود وجودى ندارد . مسأله‌اى كه الآن به نام اصالت وجود و اصالت ماهيت براى ما مطرح است اين نيست كه آيا علاوه بر ماهيات ، وجود هم وجود دارد يا ندارد ، بلكه مسأله به شكل دوران است كه از ايندو كداميك حقيقى است و كداميك اعتبارى ؟ ولى تا زمان شيخ اشراق و براى شيخ اشراق مسألهء حقيقى بودن ماهيت گويى يك امر مسلّم بوده است و بعد اين بحث را مطرح كرده است كه آيا وجود هم خود يك حقيقتى است غير از ماهيات يا نه ؟ لذا ناچار آمده است در آنجا حقيقت بودن وجود را نفى كرده است . ولى به هر حال ادلّه‌اى كه او آورده است و براهينى كه براى نفى حقيقى بودن هستى اقامه كرده است براى بحث اصالت وجود و اصالت ماهيت نيز لازم است يعنى براى اعتباريت وجود و اصالت ماهيت هم دليل ديگرى غير از آن ادلّه‌اى كه شيخ اشراق اقامه كرده است وجود ندارد .